اعتبارات اسنادي چيست ؟
اعتبارات اسنادي
هنگام عقد قرارداد بين‌المللي، از سويي خريدار مايل است كالاهاي خريداري شده را در زمان معين و صحيح و سالم دريافت نمايد و قبل از انتقال مالكيت كالا به خود و حمل آن، قيمت آن را پرداخت ننمايد و از سوي ديگر فروشنده كالا تمايل دارد قبل از فروش كالا حتماً وجه آن را دريافت دارد.
اين تضاد منافع و ناآشنايي و عدم اطمينان خريدار و فروشنده با يكديگر موجب شده كه سازوكاري به نام اعتبار اسنادي ايجاد شود كه منافع خريدار و فروشنده را با هم (توامان) منظور نمايد و ريسك‌هاي طرفين قرارداد را پوشش دهد. بدين صورت كه ارائه اسناد حاكي از حمل كالا به بانك، نشانگر حمل كالا تلقي شده و بر اساس آن پرداخت از طريق بانك انجام مي‌پذيرد.
استفاده عمومي از اعتبارات اسنادي پس از جنگ جهاني اول رايج شده است. امروزه اعتبارات اسنادي مهمترين شيوه پرداخت در تجارت بين‌المللي مي‌باشد.
تعريف اعتبارات اسنادي
اعتبار اسنادي در ساده‌ترين تعريف، تعهد مشروط بانك گشايش‌كننده اعتبار به ذينفع اعتبار اسنادي است كه در مقابل ارائه اسناد و طبق شرايط اعتبار از طرف فروشنده، در مدت معنيي اقدام به پرداخت تعهد پرداخت به او نمايد. در اعتبار اسنادي تمام طرفين قرارداد، اسناد (نه كالا) را مورد معامله قرار مي‌دهند. بنابر اين بانك كاري به اين كه كالا در چه وضعيتي است، ندارد.
طرفين اعتبار اسنادي
گروه‌هايي كه به طور معمول در يك اعتبار از آنها نام برده مي‌شود از اين قرارند:
1- خريدار
2- فروشنده
3- بانك گشايش‌كننده يا بازكننده اعتبار (بانك خريدار)
4- بانك ابلاغ‌كننده يا معامله‌كننده اعتبار (بانك فروشنده)
5- بانك پوشش‌دهنده (مبلغ اعتبار)
6- شركت بيمه‌كننده كالا
7- شركت حمل‌كننده كالا
8- بانك فروشنده كالا مي‌تواند بانك ديگري غير از بانك معامله‌كننده اسناد نيز باشد ولي معمولاً بانك معامله‌كننده اعتبار است.
انواع اعتبار اسنادي از حيث تعهد
1- اعتبار اسنادي برگشتپذير: در اين نوع اعتبارات، بانك بازكننده اعتبار مي‌تواند به طور يك‌جانبه اعتبار را باطل نموده و يا در شرايط آن تغيير دهد. مشروط بر اينكه ابطال اعتبار يا تغيير در شرايط اعتبار، قبل از معامله، مورد پذيرش قرار گرفته باشد.
2- اعتبار اسنادي غيرقابل برگشت: (اعتبار اسنادي غيرقابل برگشت تعهد قطعي بانك گشاينده اعتبار است.)
در اين نوع اعتبار، بدون توافق خريدار و فروشنده، نمي‌توان آن را باطل و يا اصلاح نمود.
اعتبار قابل برگشت بيشتر به نفع خريدار است. در يك اعتبار بايد برگشتپذير بودن و يا غيرقابل برگشت بودن آن ذكر شود. در غير اين صورت اعتبار برگشتپذير تلقي مي‌شود.
انواع اعتبار اسنادي از حيث مدت
اعتبار اسنادي گشايش شده ديداري (نقدي) Sight Letter of Credit
در اين نوع اعتبار، ذينفع اعتبار اسنادي (فروشنده) پس از حمل كالا، اسناد حمل را به بانك (معامله‌كننده اسناد، تاييدكننده و گشايش‌كننده اعتبار) ارائه مي‌دهد.
بانك ياد شده پس از رسيدگي اسناد، نسبت به پرداخت مبلغ اعتبار اسنادي طبق آنچه در متن اسناد اعتبار، قيد شده، عمل مي‌نمايد.
اعتبار اسنادي مدت‌دار (يورانس)
روال كار در اين نوع اعتبار اسنادي، نظير اعتبار اسنادي ديداري (نقدي) است. با اين تفاوت كه دوره زماني معمولاً 6 ماهه، 9 ماهه، و يكساله است. در اين نوع اعتبار ذينفع اعتبار از تاريخ ارائه اسناد و پس از خاتمه دوره يوزانس، مبلغ اعتبار را از بانك مربوطه اخذ خواهد نمود.
اعتبار اسنادي مدت‌دار (يورانس) داخلي يا ريفايننس (Re Finance):
در مواردي به منظور استفاده از منابع مالي بين‌المللي، قرارداد مالي جداگانه‌اي با بانك‌هاي معتبر بين‌المللي منعقد مي‌شود تا وجه اسناد حمل اعتبار اسنادي ديداري، در زمان معامله اسناد، توسط بانك كارگزار، از محل منابع آنان به ذينفع (فروشنده) پرداخت شود و در سررسيد كه قرارداد مالي پيش‌بيني شده است، اصل مبلغ به اضافه شود متعلقه به بانك تامين‌كننده مالي "Finance" بازپرداخت شود. اين نوع اعتبار اسنادي كه آن را اعتبار ريفايننس مي‌نامند، معمولاً با سررسيد يكساله تنظيم مي‌شود و نرخ سود آن بر اساس نرخ لايبور Libor، ارز مربوطه، كارمزد بانك كارگزار و كارمزد بانك‌هاي داخلي نيز معين مي‌شود.
ضرورت ضمانت‌نامه بانكي
ضمانت‌نامه بانكي تعهد غيرقابل برگشت يك بانك به پرداخت وجه مورد ضمانت در صورت عدم ايفاي قرارداد توسط يك شخص ثالث است كه فروشنده يا متعهد انجام قرارداد است.
ضمانت‌نامه معمولاً تعهد جداگانه و مستقل از بدهي اصلي و يا ملحوظ در قرارداد بين طلبكار و بدهكار اصلي است. تحت شرايط ضمانت‌نامه، بانك بايد وجه ضمانت‌نامه را با اولين درخواست، مشروط بر آن كه در شرايط مندرج در ضمانت‌نامه تحقق يافته باشد، پرداخت نمايد. معمولاً قوانين كشوري كه ضمانت‌نامه در آن صادر شده است، طبق رويه معمول ناظر بر اجراي مشروط آن ضمانت‌نامه است.
انواع ضمانت‌نامه‌هاي ارزي
- ضمانت‌نامه شركت در مناقصه يا مزايده Tender (BID) Bond
- ضمانت‌نامه حسن انجام كار Good Performance Bond
- ضمانت‌نامه پيش‌پرداخت Advance Payment Guarantee
- ضمانت‌نامه گمركي Custom Guarantee
- ضمانت‌نامه استرداد كسر وجه‌الضمان Retention Money Guarantee
نحوه صدور ضمانت‌نامه
ضمانت‌نامه به دو صورت مستقيم و غيرمستقيم صادر مي‌شود.
1- مستقيم (Direct) در اين روش بانك‌هاي خارجي ضمانت‌نامه صادره خود را به دستور متقاضي ضمانت‌نامه به طور مستقيم و بدون واسطه براي ذينفع ضمانت‌نامه ارسال مي‌نمايند.
2- غيرمستقيم: در اين روش بانك صادركننده ضمانت‌نامه طبق دستور متقاضي، ضمانت‌نامه خود را براي بانك كارگزار خود در كشور ذينفع صادر مي‌نمايد و از آن بانك مي‌خواهد كه بر مبناي ضمانت‌نامه‌اي كه صادر نموده است، به نفع ذينفع ضمانت‌نامه‌اي در كشور او صادر نمايد. اين روش از روش مستقيم بهتر است زيرا كه:
- ذينفع ضمانت‌نامه با يك بانك در كشور خودش طرف قرارداد مي‌باشد.
- در اين روش بانك‌ها با يكديگر طرف قرارداد هستند و بانك از منافع ذينفع بهتر مي‌تواند حفاظت نمايد.
منبع: بانك اقتصادنوين
همفكري،كمك به رشد و توسعه فردي دوستان و توسعه هنر حسابداري ، مهمترين هدف اين وبلاگ است . چشم انتظار ياري شمائيم